Trẻ có thể tử vong khi nhầm tưởng sốt xuất huyết và sốt phát ban

Hàng năm ở bệnh viện Việt Nam tiếp nhận hàng ngàn ca sốt xuất huyết đặc biệt là trẻ em, và trong đó có khoảng hơn 150 trẻ tử vong mỗi năm do phát hiện muộn và nhầm lẫn sốt xuất huyết với sốt phát ban, đây là điều hết sức nguy hiểm. Sốt xuất huyết và sốt phát ban giống nhau về triệu chứng nhưng sốt xuất huyết nếu nhẹ thì ít phát ban nặng thì gây sốc hoặc xuất huyết qua da, và gây tử vong. Ngoài dễ nhầm lẫn với sốt phát ban, sốt xuất huyết thường dễ bị nhầm lẫn với các bệnh khác như virus, viêm mũi họng. Vì vậy, cách phân biệt sốt xuất huyết và sốt phát ban các mẹ nên chú ý như sau:

Trẻ có thể tử vong khi nhầm tưởng sốt xuất huyết và sốt phát ban

Sốt xuất huyết thường có sốt cao liên tục 3-4 ngày, ho, sổ mũi, đau nhức mình mẩy, đau nhức hố mắt, nôn và có thể tiêu chảy. Sốt trong bệnh sốt xuất huyết khó giảm với thuốc hạ sốt paracetamol trong 3 ngày đầu và khi sốt bắt đầu giảm sẽ bắt đầu xuất huyết, biểu hiện như da sung huyết (da đỏ ửng, môi khô đỏ tươi… do hiện tượng cô đặc máu), có chấm xuất huyết ở dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam, mắt đỏ và hay kèm nôn, chân tay lạnh. Thông thường từ ngày thứ 3, bệnh có tiến triển nặng, nhất là trẻ em, vì vậy, nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời sẽ có nguy cơ diễn biến xấu bởi sốc hoặc do tổn thương các cơ quan khác.

Đối với bệnh sốt phát ban, hầu hết các trường hợp bắt đầu với triệu chứng sốt cao từng cơn (thân nhiệt có thể tăng lên 39-40 độ C) và xuất hiện ho, đau họng, chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi, mệt mỏi, có thể nôn mửa và phát ban đỏ. Các hạch khu vực đầu, mặt, cổ thường sưng to, đau có thể nhìn hoặc sờ thấy. Kết mạc mắt đỏ, viêm, chảy nước mắt… Hầu hết bệnh sốt phát ban từ ngày thứ 4 trở đi người bệnh thường hết sốt, ăn được, da có thể bị nổi phát ban 3 -5 ngày rồi lặn.

Chúng ta có thể tự phân biệt hai bệnh này bằng cách dùng tay căng da chỗ có chấm đỏ, nếu thấy chấm đỏ đó mất là sốt phát ban, còn khi căng da mà vẫn thấy chấm li ti thì đó là sốt xuất huyết hoặc khi ấn tay vào vùng sát xương, rồi bỏ tay ra, nếu thời gian da hồng trở lại trên 2 giây. Đối với trẻ nhỏ, khi sốt xuất huyết trẻ sốt lên cao liên tục từ 2 – 7 ngày và hay đau bụng vùng gan, chân tay lạnh.  2 tiêu chuẩn để nghĩ đến sốt xuất huyết là sốt cao đột ngột và xuất huyết.

Thông thường người bị sốt xuất huyết cứ thấy sốt là uống nhiều thuốc liên tục để mong ngừng sốt, nhưng đây là sai lầm và khiến bệnh dễ gây biến chứng, hoặc khiến bệnh nặng hơn.

Sốt xuất huyết là một loại bệnh dịch nguy hiểm, nếu muỗi truyền bệnh càng nhiều, tốc độ lây lan bệnh càng nhanh. Hiện tại vẫn chưa có vắc xin hay thuốc phòng chống bệnh sốt xuất huyết triệt để. Đây là mối nguy hiểm đặc biệt cho trẻ em. Vì vậy cách tốt nhất là chủ động phòng tránh muỗi đốt để tránh nhiễm bệnh sốt xuất huyết.

Để phòng tránh muỗi đốt tốt nhất là cho trẻ ngủ trong màn ngay cả ban ngày. Trong nhà lắp cửa lưới chống muỗi cao cấp để hạn chế muỗi vào nhà cư trú làm ổ dịch và đốt truyền bệnh. Cho trẻ mặc đồ dài tay. Đậy kín các chum, lu chứa nước không để cho muỗi đẻ trứng.

Đặc biệt nếu thấy trẻ sốt, có dấu hiệu khác thường như ( chân tay lạnh, da lạnh ẩm, vật vã, bứt rứt khó chịu, đau bụng, mạch nhỏ, tiểu ít, huyết áp tụt hoặc kẹp) thì đưa trẻ đi đến bệnh viện ngay tránh biến chứng nguy hiểm sốc huyết ảnh hưởng đến tính mạng.